

































vite 
gissen 
Ie Me 
alih 
58 
Na wordt, echter steeds verzwegen achter werkwoorden die een 
rust aanduiden, als: en-doek, zitten, verblijven, wonen; en-toeb, 
liggen; en-dir, staan; en-löi, hangen, staan van water, drijven op 
of in ’t water, zweven in de lucht, enz. b.v.: endoek Namar, te 
Namar wonen; habo enlöi taheit, de boot drijft in zee, ligt in 
zee, is te water. j 
N a is ook adverbium comitatus en beteekent: met, voor, door middel 
van, wegens, b.v.: enfaha na koebang, voor of met geld koopen; 
enhôr na masin, met de machine naaien; enmät na lafar, 
van honger sterven. 
Een voorzetsel dat een richting aangeeft, wordt onvertaald gelaten, 
als de richting slechts als bijzaak beschouwd wordt; wil men daarop 
meer den nadruk leggen, dan verbindt men het werkwoord dat de rich: 
ting weergeeft, met een der werkwoorden en-ti, ingaan; en-ti 
beantwoordt aan het Duitsche hin”, en-do of en-dat aan „her”; 
en-soe, neerdalen, noordelijk zich bewegen; en-rät, opgaan, 
zuidelijk zich bewegen; en-ho, in een richting gaan (meer bepaald 
landwaarts) ; en-ro, zich verwijderen (meer bepaald zeewaarts), b.v.: 
enba rahan, naar huis gaan; enba ti rahan, een huis binnen- 
gsan; enwéhe Joet, naar Gr. Kei roeien; enwêhe ro Joet 
naar Gr. Kei opaan roeien, (dat echter ook kan zijn: naar Gr. Kei roeien) ; 
enseb noeoer, in een klapperboom klimmen, klappers afdoen; 
enseb rät noeoer, in een klapperboom klimmen; enba taheit, 
naar zee gaan, zijn gevoeg gaan doen in zee; enba ro taheit, naar 
de zee toe gaan; enho strät, over den weg gaan, de straat als ver= 
keersmiddel benutten; enhotisträt, den weg opgaan, onderweg zijn. 
Ratan, op, boven. Als voorzetsel staat het achter de betrekking. 
Staat het vóór de betrekking dan is het bijwoord en beteekent: zoo 
hoog als, zoo groot (in hoogte) als, b.v.: ai rat‘an, boven op een | 
boom; ratan ai, zoo hoog als een boom. 
Wowan, teinan, onder. 
Moerin, buiten. 
Oe, voor, 
Moer, achter. 
N.B. Gewoonlijk worden de voorzetsels achterwege gelaten, wanneer ; 
nl. de betrekking voldoende uit den samenhang blijkt. Vaak krijgt men / 
dan ook verschil van beteekenis naar gelang men het voorzetsel al dan niet 
gebruikt, b.v: endoek rahan, thuis zijn; endoek rahan! 
raan, in huis zitten; endoek habo, op de boot zijn, aan boord zijn; | 
endoek habo ratan, boven op de boot zitten, op het dek zijn; 
endoek wêr, in ’t water zitten; endoek wêr ratan, naast, 
Ì 
í 
ä 
|: 
| 
li 
langs het water zitten, endir strät, op straat staan; endir 

| 
Î 

