
62 













wanneer daartoe werkelijk noodzakelijkheid bestaat, om een tegenstelling, 
voorwaarde, reden, doel of oorzaak aan te duiden. 
hik Teneinde, vooral in verhaaltrant, zinnen onderling te koppelen, heeft 
ee if het Keieesch weer iets eigenaardigs. Men herhaalt daartoe de een of 
twee laatste woorden van den. vorigen zin, ofwel het voornaamste woord 
daarvan en leidt daarmee den volgenden zin in. Dit gebeurt ook, wanneer 
deze woorden met den volgenden zin in ’t geheel geen verband houden. 
Ten voorbeeld eenige regels uit een ngel of gezang: 
Erba entoeoe Lakes, erwêëhe il, erba erhowid. 
Erwëhe il, ba’nbarang: Taili hirroe erkafniëd. 
Erkafniëd...…. Moemoer ba’ntoet na lan. 
Na Vane leb entai ken entilik., 
Leb koet entai ken är jôn. 
Âr jôn nanwak waktoe, är nantiv oe mel. 
Djoemät leri nanwiv oe mel, 
ANTW en ensoekat oe mel oh. 
Oe mel Oersiw soïn entaha Waätbal. | 
Ze gaan Lakes, (naam der feestprauw, tevens oorlogsschip) te water 
b de laten, ze roeien terug en gaan vechten. Ze roeien terug en gaan oorlogen 
HP met Taili. Vechten … … het krijgsrumoer stuit omhoog tegen den hemel. 
Ai Tegen den hemel … … de priester heeft het noodlot (raadplegende) juist 
getroffen. De kleine priester heeft den geschikten dag aangegeven. De 
gunstige dag om te vervolgen (is het) de tijd en dag om ’t adelijk hoofd 
te klieven. ’t Is vandaag Vrijdag, de geschikte dag om een adeliĳjk hoofd 
aan de hand te dragen. Te dragen … … om me met een adelijk hoofd te 
meten. Een adelijk hoofd … … de Oersiwas komen samen te Watbal. 
We kunnen weer volstaan met de voegwoorden te rangschikken. 








RN 1%. Contrapositio. 
zE) Om de tegenstelling aan te geven, hebben we: ne, i ne, 
nochtans; ma, bo, eidbo, ibo, maar, en, en toen. 
Te, of, hetzij. In een opsomming wordt het na elk lid der opsomming — 
herhaald, b.v.: oemfaha te, oemboer te, oemtam te, oem- 
när, heb je het gekocht, of gestolen of gekregen, zeg op. Oembwa 
te, oemdoek te, norang moe soek wat, hetzij ge blijft, 
hetzij ge gaat, ’t is volgens uw believen. In verbinding met wel vertaalt 
het „zelfs”, b.v.: Avläd wel te enoet naa waeid, zelfs een 
Hollander kan dat niet. 







20, Conditio. 
Zie bij modus conditionalis, blz. 35. 



80. Causa. 
Zie bij modus conjunctivus, blz. 40. 


