
een lang touw bevestigd en dient om 
door plotseling neerlaten in zee tripang 
of schildpad te steken; groote hoho. 
Nanär afa fel horan, zeer cp- 
recht spreken. 
Horan, kakebeen van een varken of 
graat van een visch, in of voor ’t huis 
opgehangen, als een soort palladium, 
meestal met een offertje erbij, dat de 
andere varkens of visschen goed zal 
stemmen om zich te laten vangen. 
Horhor, zie aitnil.. 
Horin, en-, of enba horin, GK. 
gaan bezoeken. 
Hormâät, (M. hormat), eer, cerbewijs. 
Nangerêhi hormät wê hira, 
iemand komplimenteeren. E n-, vereeren, 
eer bewijzen. 
Hornät, en-, ademen, adem halen. 
Enhornät läi, diep ademen. 
Hôt, baai, zeeboezem, inham. 
Hota, en-, zich toeeigenen, nemen, 
ontnemen. 
Howa, Eva. 
Howai, en-, langzaam vorderen van 
een werk of een genezing. 
Howan, lêr howan, vooravond, 
tegen ’t ondergaan der zon. 
Howang, (M. soeangi), toovenaar, 
meester in de zwarte kunsten, die ziek- 
ten of onheilen kan veroorzaken, plan- 
tingen besteelt, enz. Nit howang, 
schimmen en toovenaars, alle wezens die 
door booze invloeden schaden. Wordt 
iemand verdacht, door tooverij eenig 
onheil gesticht te hebben en dus toove- 
naar te zijn, dan wordt het godsoordeel 
toegepast. De verdachte moet zich ge- 
smolten lood in de hand laten gieten: is 
hij ngelneen, = geen toovenaar, dan 
zal hij daardoor geen letsel ondervinden. 
I, hij, zij, hem, haar, dit, dat, deze, 
hier. Den- ji, i den- i, of odan- i, 
hierzoo. I- be? waar? I ruk i, i- ruk 
jaof iruk he, deze hier, die is ’t, juist 
zoo, hier zoo. I- bo, stopwoord, en toen. 
I wordt dikwijls achter een woord of een 
zin geplaatst alleen om er meer nadruk 
op te leggen. 
Ibin, en-, uitslijten, bot zijn. 
Iboen, zeegras, zeewier. Fijn gestampt 
Horan—leb 
Ofwel hij moet met andere lui die n ge l- 
neen zijn, palmwijn drinken, waarover 
gebeden is, opdat het Opperwezen den 
schuldige aanduide: is hij schuldig, dan 
zal hij onwel worden, en ongedierte 
braken. E n-, betooveren. En fawang 
of enfa- howang, iemand voor ho- 
wang uitmaken, hetgeen als de zwaar- 
ste aller’ beleedigingen geldt. 
Howêr, verbodsteeken, een teeken ge- 
plaatst ter bescherming van eigendom- 
men, die daardoor worden gesteld onder 
de hoede van! den beschermgeest, wien 
dit teeken is toegewijd. Het meest alge- 
meene is de belwirin, waarvan het 
Opperwezen zelf, Doead hoekoem, 
de wreker is. Verder heeft elke mitoe 
zijn eigen soort howêr, waarvan hij 
als wreker optreedt. Behalve voor eigen- 
dommen, wordt de belwirin op den 
dag van het huwelijk geplaatst in het 
vertrek der bruid, ten teeken, dat zij 
voortaan het eigendom is van een bepaald 
persoon en dus niet meer door anderen 
ten huwelijk gevraagd mag worden. Een 
ander soort howêr bestaat uit grof 
uitgesneden figuren: hetgeen ze voor- 
stellen zal den overtreder treffen en 
straffen. Zoo heeft men: howêr fôr 
wän, grof uitgesneden menschenfiguur 
met zwaard gewapend; howêr karoe, 
muizen die aan de ingewanden zullen 
knagen; howêr sarere, een stuk 
gaba-gaba en een klapperdop tusschen 
een gespleten bamboe, die de vallende 
ziekte moeten verbeelden; enz, enz. 
Heeft men het verbodsteeken overtreden 
en ondervindt men eenige ziekte of 
ongemak, dan ziet men daarin de straf 
van den mitoe. Om het onheil. af te 
wenden, bekent men zijn schuld aan den 
eigenaar of den mitoe-doean, die 
door een offer den verbolgen geest ver- 
zoent, ensovlai. En-, een verbods- 
teeken plaatsen. 
Howit, en-, bij maanlicht op groote 
zeedieren visschen. 
en met klapperolie vermengd, dient het 
als verzachtende pleister tegen den steek 
van de niëf, 
Ibraein, gemunt goudstuk. 
Idoer, e n-, knagen, knabbelen. 
Ieb, tripang, halothuria edulis. Soor- 
ten zijn: iëb soesoes, tripang die 
tepels heeft; iëb noesnoes en ieb 
namat, zachtetripang; iëb woedar, 

