
Ngaawr—Ngafohot 
Ngaawr, onrijp van vruchten, onvol- 
dragen van kinderen of jongen, pasge- 
boren van kinderen of jongen. 
Ngaäb, en-, (v. ngaban), op of over 
den schouder dragen, b.v. enngäb 
esbingar, een geweer (met den 
bandelier) over den schouder dragen. 
Ngabal, (v. nganga en Bal) 
eigenlijk: lans van Bali, die het pal- 
ladium werd, waarin de groote be- 
schermgeest der Loerlima ’s woont, en 
verder bij uitbreiding, deze bescherm- 
geest zelf, hetgeen thans de gewone 
beteekenis is van Ngabal. Oudtijds 
ging het groote opperhoofd der Loer- 
lima ’s, wonende te Ohoi- woer, aan 
de westkust van Kl. Kei, naar Bali, om 
daar de plaats zijner oorspronkelijke 
herkomst te bezoeken. Hij bracht 
mee terug een zwaard, soeroek, en 
den lans, nganga. De neanga 
bracht hij naar Lair- ohoi- li m, 
om een verbond te sluiten met de Loer- 
lima’s van Joet, en daar is thans nog 
het voornaamste heiligdom van Ng a- 
bal. Verder heeft hij zijn verblijfplaats 
in elke plaats waar een radja der Loer- 
lima ’s woont of eertijds gewoond heeft. 
Op deze plaatsen huist hij gewoonlijk 
in een wowoe, ficus altemiraloo. Het 
priesterschap of mitoe- doean 
schap ervan is eigen aan en erfelijk in 
de koninklijke familie en wordt meestal 
bekleed, door den oudsten broer des 
konings. 
Neaban, schouder. Habo ngaban, 
habo ‘naban, zie naban; 
Neaban teinan, of wilin toe- 
nan, de eigenlijke bruidsprijs, in te- 
genstelling met de bijkomende geschen- 
ken. 
Ngabobar, (v. en- 
schuw, vreesachtig. 
bobar), bang, 
Negaboer, of ngaboerin, (v. en- 
boer), diefachtig. 
Neaboeroet, (v. boeroet), 
gierig, vrekkig. 
Galle 
Ngaboôr, rups. 
Neäd, al wat iets anders vervangt of 
er tijdelijk voor dient. E n-, vervangen. 
Neadan, zie nadan. 
Ngading, of kading, knie in een 
boot. ux 
ed 
Negadoar, boomsoort. Het afkooksel 
der bladeren laat men kinderen drinken, 
die aan Engelsche ziekte lijden. De 
I22 
gekneusde wortel dient als laxeer- 
middel. 
Ngaein, stam, stengel, halm; stuks- 
woord voor boomen, palen en stijlen. 
In ’t algemeen worden boomen en de 
vruchten welke ze voortbrengen met 
hetzelfde woord aangeduid. Wil men 
meer bepaaldelijk een van beiden aan- 
duiden, dan voegt men er voor den 
boom de bepaling neaein bij en voor 
de vrucht woean, b.v. noeoer 
n gaen, „ klapperboom, . woeoer 
woean, klappernoot. Ngaein is ook 
de steel of schacht van voorwerpen, b.v. 
nganga ngaein, de schacht eener 
lans; pen ngaein, pennehouder. 
Neaein is ook persoon, in uitdruk- 
kingen als: Oembwa ngaein, 
ga zelf, in eigen persoon; oelin 
ngaein, de persoon zonder meer, 
zonder iets te hebben; î enba ni 
oelin ngaein wat, hij gaat zon- 
der iets te dragen of iets bij zich te 
hebben. Endoek'ni oelin nga- 
ein, niets bezitten. 
Ngael, nes-, of nes- ngilngael, 
borrelen, zieden, herhaaldeliik opsprin- 
gen, de beweging van een kind in den 
moederschoot. 
Neaêt, boog van een schietstrik of 
andere strikken, welke deze gespannen 
houdt. 
Ngaf, ai ngaf, boomsoort. 
Ngaf, een pandanussoort. 
Ngafa, boomsoort. Afkooksel der 
bladeren wordt gedronken als afdrijvend 
middel of dient als compres op versche 
wonden. of wordt gedronken bij opge- 
zetten buik. Afkooksel van blad, bast 
en wortel bevordert het verschijnen der 
nageboorte. 
Ngafat, (v. en- af at), witte mier, 
termes. 
Ngaeling, nes-, veinzen. 
Ngafeär, zolder, vliering. 
€ 
Ngafit, zie nafit. 
Ngafôt, naf-, zie naf-ngafohot. 
Ngafoeiït, GK. = ngatêr, 
Neafoho, maanmaand overeenkomend 
met Juli of Augustus, als nl. de n ga- 
fohot:rijp: Zijn | 
Ngafohot, of nafohot, erwtsoort, 
cicer sp. Naf-, blind zijn, doch met 
zichtbare oogappels, die meestal door 
staar vergrijsd er als erwten uitzien. 
