


Wat—Watbel 
iemand liegen, iemand beliegen. E n w a- 
sil ni-woean jatan, brutaal liegen. 
Enwasil ablôt, hard liegen. Of- 
schoon de Keiees evenals alle inlanders 
zeer leugenachtig is, is het voor iemand 
zeer beschamend, hem, zij het ook ver- 
diend, voor leugenaar uit te maken en 
jeugens een vrouw vooral geldt het voor 
zeer beschamend. 
Wat, vrouw, vrouwelijk, wijfje van 
dieren. Ko wat aein, een zekere 
vrouw, een vrouwspersoon. Watroe, 
tweewijverij. Wattil, driewiĳverij. 
Wat beranrän bissa, mannen en 
vrouwen. Wat beranrän hirroe, 
man en-vrouw. Ini wat, zijn vrouw, 
zijn echtgenoote. Janan wat, dochter. 
Loer wat wow, alle families, f à m, 
van een dorp. Voor betooning, zie N.B 
bij volgend woord. 
Wat, maar, slechts, enkel, naakt, ledig, 
niet. bezig. Enba wat, gaan zonder 
bepaald doel. Oemoet wat, doe maar, 
ga je gang. Einroe wat, maar twee. 
Endoek wat, ledig zitten, niet bezig 
zijn; naakt zitten. Enba wat wat, 
hij gaat enkel maar, (in dergel. uit- 
drukkingen als men twee maal wat in 
eenigszins verschillende bet. bezigt, valt 
de nadruk op het eerste wat, terwijl 
het tweede nagenoeg onbetoond blijft); 
gaan, zonder iets te dragen of te doen. 
Wat loeloehoen, naakt. I wêr 
wat, ’t is louter water. Faméhe 
wat, maar eenmaal, in eens, op ende 
op, alles, allemaal. Naa wat achter 
een werkw. beteekent: gemakkelijk, 
zonder moeite of inspanning, b.v…: 
oeoet naa wat, ik kan het makke- 
lijk. 
N.B.: Indien wat beteekent: naakt, 
zonder bezigheid,alsook wat in de bet. 
van:vrouw, vrouwelijk, dan valt de zins- 
betooning meestal met nadruk op wa t; 
in andere bet. blijft wat vrijwel oribe- 
toond. 
Wat, (M. batoe), steen, kei, rots, stee- 
nen vijzel. Oeoen wät, hardkop, stiĳf- 
kop. Wat Avläd, knikker. Entêv 
wät, steenen stuk slaan. Enwakoe 
wat, een steen uit den grond lichten. 
Nak-, versteend. Steensoorten zijn: 
wät sëbit, zwarte of bruine soort 
kiezel, zie hiervoor verder: sëbit,. Wät 
foer, of wat foef, puimsteen. W at 
minian, op GK. wät minak, en 
wät wär, harde steen, die als klop- 
steen dient, om mais fijn te slaan of 
kanarinootjes te kloppen. Waät soe- 
fan,;soort mergelsteen, Wat jaf vuur- 
steen. Wät sös, harde steensoort, die 
ook als vijlsteen gebruikt wordt W ät 




war, witte zandsteen. Wät woeoer, 
roode koraal. Wät met, een zware 
zwarte steensoort, die ook als mitoe 
beschouwd wordt. Enwil wat met, 
soort ordaal of godsoordeel. Wanneer 
er veel gestolen wordt of anderszins 
tegen de adat gezondigd en de schuldi- 
gen onbekend blijven, wordt een wat 
met aan den voet van een belwirin 
gelegd. De priester of het opperhoofd 
spreekt de imprecatie uit, waarna een 
ieder den steen opneemt, en wil, of 
aanraakt met de hand, terwijl hij de 
andere bezwerend omhoog steekt en de 
imprecatie herhaalt. Als hij schuldig is, 
zal de wät met als een dondersteen 
door zijn huis rollen en daar alles 
dooden en vernielen. 
Wat, lêr wät, na ’t ondergaan der 
zon. 
Wat, boomsoort. Het is in dezen boom 
dat de taroeoet gewoonlijk hun spijs- 
vertering : komen houden; zie bij ta- 
roeoet. 
Wat, rooster. E n-, roosteren. 
Wät, en-, gelooven, op gezag aan- 
nemen, gehoorzamen; gelden,-b.v.: in 
spelen, oewät waeid, dat neem ik 
niet aan, dat is niet volgens de regels. 
Enwat tit, een bevel opvolgen. 
Watak, «en-, verstellen, verstukken, 
lappen, oplappen, flikken. Nêf-, zelfde 
bet. 
Watan, boomsoort, barringtonia spe- 
ciosa Forst. 
Watan, (v. wat), van weinig waarde, 
onaanzienlijk. Tomat watan, een 
prulvent. Oetin watan, onbeduiden- 
de reden, zonder ernstigen grond of oor- 
zaak, b.v.: berkär oetin watan, 
een snertzaak. Nékmi watan, wa- 
teren. Als bepaling bij planten, beteekent 
watan de wilde of minderwaardige 
soort ervan, b.v.: isoe watan, min- 
derwaardige betelnoot; oewar wa- 
tan, soort kleine kanarinoot. 
Watar, een vogelsoort. 
Watar, en-, beloeren. Enwatar 
wäv, op de loer liggen om varkens te 
schieten. Nes-, de een op den ander 
wachten, elkaar naar de oogen zien. 
Watat, wees, kinderloos. Wär wa- 
tat, weduwen en weezen. Nêf-, ver- 
weesd zijn. 
Watbel, Watubela, een der Ceram- laut 
eilanden. 
