


































ETON 





5 (gij zult ze erven); man bandoe „aan U” kan men ook zeggen. Het klinkt 
dik hj dan echter nogal deftig. 
f Ered, Kk: Met man wordt ook het passief-verbaalsubstantief gevormd; waarover 
MANEN later bij de behandeling der afgeleide substantieven. Het beteekent dan 
Peest AEN soms ook „om”; doeit enda man raihen „dit geld is om geleend te worden”; 
es ren nt man berenken „wat gegeven moet worden, om te geven”; boeloeng enda biak 
inte a man pangdn „deze bladeren zijn een soort om gegeten te worden; die eetbaar 
RT, | zijn’. 
3’ B Andere voorzetsels zijn: kata, ngata, empak, kempak, targ, welke alle 
Bes zl ongeveer met „tot” vertaald kunnen worden. Plaatselijk is het eene woord 
EN cdi meer in gebruik dan het andere. In een zin als: nina kata akoe ‚hij zeide 
Ì E , ej tot mij”, kan men kata vervangen door ngata, empak, kempak, tare. Of kata 
$ ik Re verbaalstam is van erkata „geluidgeven, zeggen” en van ngataken „zeggen, 
Ene eN bevelen” valt niet te beslissen. 
EERNS À Ü Tare is verbaalstam van narë „opzien, omhoog zien”; nareken „ophouden”, 
B. dal bijv. een zak om er iets in te kunnen doen. Kempak beteekent ook „in de 
Her , 1 richting van”; bijv. lawes va kempak Bandar Baroe „hij ging in de richting 
ger ee B van B.B. Kmpak is ook als substantief in gebruik, maar slechts in een 
Ass ht enkel mij bekend geval en dan == Tob. ompak „splinter”; Bij het tan- 
ba Hi zh denvijlen, wanneer de priester een stuk van een tand atgeslagen heett, zegt 
ak ot ; men: nehen empakna! „Kijk naar het afgeslagen stuk!’ (van den tand) 
HRe | nl. waarheen het gesprongen is (waaruit men het lot van den patiënt 
ë Ln opmaakt). Rempak-rempak „allerlei afval”. 
zkt B: $ 30. Omtrent het gebruik der voorzetsels moet nog opgemerkt worden, 
2 dat men bij voornaamwoorden meestal samengestelde voorzetsels bezigt. 
en: Le Men zegt niet { akoe, maar {bas akoe of idoer akoe: 
tt LEE | ibas akoe la lit doeit „ik heb geen geld”. 
HER doeit la lit bas akoe „geld heb ik niet”. 
pil soehsah nart ibas ia „hij heeft niets dan ongemak”. 
EEN NOOT. Dit zijn eigenlijk beleefdheidsvormen; ibas akoe is minder aanwijzend dan ( akoe ; 
RAID evenals „ten uwent” in onze taal beleefder is dan „bij U”. J wijst nu niet 
18 ie E ii dadelijk naar akoe, maar naar baskoe „mijn oppervlak”. Om dezelfde reden zegt men in 
Bet. Af het Maleisch niet ka akoe, dart akoe, maar kepadakoe, daripadakoe, d.i. naar mijne 
Es fe Ho plaats (pade), van mijne plaats; want padadkoe. „mijne plaats” mag men wel wijzen, 
kod, id maar mijzelf niet. Men zegt beleefder „ik eet van avond ten paleize”,dan „ik eet bij 
ee Er EN: de koningin” „ik kom ten uwent”’, dan „ik kom bij U”. In het Sangireesch zegt men 
Cat GIN solong anoen tamangkoe „naar hetgebied van mijn vader”, en niet solong teumangkoe „naar 
e. BORE eh mijn vader”; dat is onbeleefd, al is de beteekenis eenvoudig „naar mijn vader”. Adr. 
EA | Koe wordt dikwijls vervangen door ndahi „naar iets toegaan, iemand 
RH, A ER | bezoeken”. Lawes ia koe toean „hij ging naar den heer, den heer bezoeken” 
LI N idalina djoemana „hij ging naar zijn rijstveld”; {dahina ia koedas „hij ging 
hem boven bezoeken, hij ging naar boven naar hem toe.” 



