_Akoe mekpeksa „ik sloeg 't”. 












































akoe ngelegi „ik haal iets” 
kam ngelegi „gij haalt iets” 
engko ngelegi „Jij haalt iets” 
ia ngelegi „hij haalt iets” 
kita ngelegt „wij halen iets” (incl) 
kami ngelegt „wij halen iets” (excl) 
kam ngelegi „gij haalt iets” (meerv) beleefd, 
kena ngelegi „jullui. haalt iets” (meerv.) gemeenzaam, 
ia ngelegi „zij halen iets” (meerv). 
Engko wordt soms alleen ko. B 
Het onderwerp kan het gezegde voorafgaan of volgen, al naar dat op het EEn 
een of het ander den nadruk valt. Voorbeelden: 
ngelegi laoe akoe „ik ga waterhalen” | 
akoe ngelegi laoe „ik, ga waterhalen” Nije 
soms ook: akoe, akoe ngelegi laoe ik, ik ga waterhalen”. Í 2 
la terbahan pagi akoe reh, maba barang akoe koe tiga „morgen is het mij 
onmogelijk te komen, ik moet goederen brengen naar de markt”; 
reh nge kerina kalak nampat? „(uit zichzelven) kwamen allen helpen”, "u 
(op zijn veld): Sel 
deba ngoeisisa, deba mvinakisa, deba peridisa, la beloeh roeis, la beloeh | En 
erboelang, la enggo idah kalak erboelang dekah nggeloeh „enkelen deden 
(hem) een kleed aan, anderen olieden zijn haar, anderen baadden (hem), hij 
wist niet wat kleeren dragen was, hij wist geen hoofddoek te dragen, nog 
nooit, zoolang hij geleefd had, had hij gezien iemand een hoofdoek 
dragende”, (sa is hier voornmw. „hem””). 
Daar alleen de werking genoemd wordt door dezen vorm van het 
werkwoord en, in het algemeen gezegd, men geen voorwerp dat bewerkt 
wordt op het oog heeft, treedt „de werker”, het subject, meer op den voor- 
grond. Eigenaardig komt dit ook uit bij het vraagwoord naar den persoon, 
dat altijd dezen vorm van het werkwoord eischt. Bijv. /s& maba soerat Enda ? 
„Wie bracht dezen brief?” Antwoord: Akoe! „Ik” of akoe mabasa „ik bracht 
’m”. Wil men dus den agens op den voorgrond brengen, dan wordt dezen 
vorm gebruikt. 
Ilse mekpek koeda 8? „Wie sloeg dat paard”? 
In den zin: ise mekpek koeda is het niet te doen om het geslagen paard, kj: 
maar om den dader”; het feit dat het paard geslagen is, is bekend, men 5 
zoekt den dader. Vandaar dat bij het antwoord: akoe mekpeksa, het paard EER 
door sa alleen maar aangeduid wordt. 
Dat deze vorm van het werkwoord ook alleen maar deze bedoeling 
heeft, blijkt ten duidelijkste uit dit onbepaalde voornm. w. sa ({ja na een n), 
dat alleen achter dezen vorm kan geplaatst worden). Dus: 
Ise moenoehsa? „wie doodde 'm?” 
Ja marapsa „hij sloeg 'm!” 

