
OA VEEL 
Hierboven werd reeds gezegd, dat bij den vervoegden vorm met ú, 
zoowel het onderwerp als het voorwerp verzwegen kunnen worden; de 
vorm met { (derde persoon) treedt op, geheel alleen staande; men veronder- 
stelt dan echter, dat zoowel het onderwerp als het voorwerp of een van 
beiden bekend is. Wij kunnen dat soms niet anders weergeven dan met 
een passief. (Uit het Verhaal van den Sibajak Koeta Boeloeh): E maka 
igendangi pitoe berngi,-gendang pe meriah ipaloe „Zeven nachten werd (ter 
eere van het lijk) muziek gemaakt, druk werd de trommel geslagen”’; 
E maka tradjaken si Adjar Taki „Adjar Taki werd tot vorst verheven” 
(men verhief A.T. tot vorst); 
Maka iboenoeh si Adjar Taki, nina Bapa ngoedana („wegens zijn nijd) zeide 
zijn oom: men doode A.T.” of „dat men dooden zou AT” 
Inehen koe roemah, enggo soesoer sù A.T. nda{ „men onderzocht (keek) in 
het huis, A.T. was reeds naar beneden (ontsnapt)”. 
Het is moeilijk uit te maken of de Batak zulk een zin actief of passief 
bedoelt. Voor ons gevoel is er niets passiefs te hooren in een zin, als een 
in woede ontstoken jongen uit: koepekpek ko kart „Ik zal jou straks slaan !” 
of in een zin, als de volgende: Ngkai maka isintap kam oeiskoe? „Waarom heb 
je mijn kleed afgerukt?” Daarentegen moet men zinnen als: „dit erf mocht 
wel eens geveegd worden” altijd met dezen vorm vertalen, dus: kesain 
Enda isapoei min! 
In een vertaling van een verhaal gaat men het veiligst door steeds 
den actieven vorm te bezigen, daar dit het meest overeenkomt met de 
actie die er in een verhaal zit. 
DE WERKWOORDEN MET PREFIX PE. [PE I] 
$S 58. a. Door het prefix pe te plaatsen voor daarvoor geschikte stam- 
men vormt men een nieuwe werkwoordsoort. De aldus gevormde werk- 
woorden worden op dezelfde wijze vervoegd als de reeds behandelde. Meestal 
vormen stamwoordeliĳjke w.w. de stammen van de w.w. met me, en sub- 
stantieven, de stammen van deze werkwoorden. Voorbeelden: 
tetap vast” petetap „„vastmaken”; 
oeli pehoeli „mooi maken”; 
lawes „gaan”’ pelawes „wegjageri”’; 
darat „buiten” pedarat „naar buiten brengen”; 
laoe ‚„water”’ pelaoe „naar het water brengen”; 
sikap „gereed” pesikap „gereedmaken”’. 
De beteekenis van deze werkwoorden is een causatieve; een doen, 
een maken tot, een doen geschieden, laten gebeuren, veroorzaken, van de 
handeling die, of van het begrip dat het grondwoord uitdrukt. Bijv. 
ipepinterna tanna „hij strekte zijne hand uit” (pinter „recht”); enggo ipekarang- 
na lemboena „hij heeft zijn koe al naar den stal gebracht”; ipedaratna doeitna 
