

renee eene 

„hij haalde zijn geld te voorschijn”; ipekenana kerina penggajo erpola ras 
ergoela ‚hij maakt al het gereedschap om palmwijn te tappen en suiker 
te bereiden in orde”; enz. 
b. Sommige van deze werkwoorden worden zoowel met als zonder het 
suffix ken gebruikt. In het Tob. worden deze werkwoorden in het actief 
steeds met ken (hon) gebruikt, in het passief daarentegen zonder dit suffix. 
Hier in het Karosch hoorde ik zoowel ipelawes als ipelawesken „wegjagen” 
daarentegen verandert bij enkele woorden de beteekenis als men ken ach- 
tervoegt. Zoo is pehoeli „iets verfraaien, repareeren”; daarentegen pehoeli- 
ken „leen twist} in orde maken”; pedjore „iets in orde maken” maar pe- 
djoreken bepaald „een oneenigheid wegnemen, een twist in orde maken”. 
(Zie ook bij suffix ken). 
Eén groep heeft de beteekenis „door een ander iets laten doen”, en 
deze heeft steeds ken. Bijv. 
koepetekaken sabahkoe „ik heb mijn bevloeid rijstveld laten aanleggen”; koepe- 
toekangken geretangkoe „ik heb mijn wagen laten repareeren”; koepetepa- 
ken tjintjinkoe „ik heb mijn ring laten smeden”; kepe soeri emas, oepah 
nandena tersereh ndoebe kang, bekas pengoeloe Oeroek st gedang petepaken 
„waarempel een gouden kam, huwelijksgeschenk van zijn moeder bij haar 
trouwen, smeedsel van het dorpshoofd van Oeroek-si-gedang”’ (bekas pete- 
paken vertaalde ik hier door „smeedsel, resultaat van smeden’). 
e. Bij herhaling van het grondwoord wordt de beteekenis meestal een 
figuurlijke; bijv. 
va pebelin-belintja „hij heeft haar grootgebracht, opgevoed”; pebelin alleen 
beteekent „iem. of iets grootmaken”; pedaoeh-daoeh „elk afzonderlijk”, een 
bijwoord; terwijl pedaoeh beteekent „op een afstand plaatsen, verwijderen”. 
Intransitief en meer de bijwoorden naderend zijn de volgende: 
pekepar „aan weerszijden zich bevinden”, van een muur, een rivier, een 
wand enz. | 
petoendal „met de ruggen naar elkaar toezitten”’; 
petingtang „tegenover elkaar zich bevinden”; 
pedempak „met de aangezichten tegenover elkaar”. 
Deze zijn afgeleid resp. van kepar „overkant” (vergl. Tob. ibar), toendal 
„rug’”’ van iets, rugzijde; dempak „voorzijde”; tingtang „tegenover” (tintang- 
ken „tegenover iets zijn”) enz. Kalak si hangken petoendal ngerana ‚„men- 
schen voor wie het verboden is met elkaar te spreken, praten met den 
rug naar elkaar toe gekeerd” Ntabeh ngerana pedempak, petoendal st pandang- 
pandangen „vriendelijk praten als men tegenover elkaar zit, elkaar bekriti- 
seeren als men elkaar den rug heeft toegekeerd”. Ngerana ia pekepar ding. 
ding „zij praten met elkaar elk aan een zijde van den wand (met den wand 
tusschen hen in)”. 
d. Van de andere werkwoorden mogen hier nog een paar voorbeelden 
volgen. | | 
Enggo kentja män, & maka iboeatna laoe, laoe metjiho, ipetoenggahkenna man 



