




































Eren kh 
ETS NEE 
waar men iets doet, vraagt enz. Plaats als ruimte en tijd, zijn niet ver van 
elkaar. gescheiden; van daar dat het ook bij enkele woorden aangeeft den 
tijd van zekeren arbeid. | 
Afgeleid van een substantief vinden wij als Ker 
pantungen „de studeercel” van een Batak priester, een gebouwtje op éen 
of meer palen opgericht; de beteekenis is „verbodsplaats”. Daarnaast bestaat 
er nog een pantangen met achtervoegsel en II, dat beteekent „verbod” „wat 
aan iemand verboden wordt te eten of te doen”; een passief deelwoord dus. 
Dit is een voorbeeld met en afleiding van denzelfden stam, maar in het 
eerste geval heeft de stam en 1 als achtervoegsel, in het tweede geval en [IT als 
suffix. In het eerste geval vormt de afleiding de beteekenis van plaats, 
in het tweede geval vormt de afleiding een passief deelwoord. 
Boenboengen „de vorst van het dak”, de afleiding kan zijn van boengboeng 
„geopend, gapend” van een ravijn, dus „de plaats waar het aan beide 
zijden gaapt”. Zeker echter is dit niet. | 
bangoenen „een stel muziekinstrumenten”’, waarbij wellicht aan „opstelling” 
gedacht is; van bangoen „voorkomen, stand” van een zaak; binangoen 
„stutblok” onder het huis, „het opgerichte”. 
bantji kin karam dîì anaken „(hoe) zouden ze kunnen zinken [nl. vuile eieren] 
als er reeds een kuiken in zit’; anaken is hier „plaats van een kind, waar 
een kind [kuiken) in zit’. Hetzelfde begrip vinden wij in enggo anaken 
„reeds larven in het nest hebben” gezegd van wespen. 
Van ingan „plaats vormt men een meervoud met suffix en ; toloe inganen’ 
„drie plaatsen”; terpoek „plaats, wijk” empat terpoeken „vier plaatsen, wijken”. 
Aangaande stamwoordelijke werkwoorden [zie aldaar] noemen wij nog 
kendn en mberan, afgeleid resp. van kena geraakt” en mbera ‘„hopende 
zijn, kunnen gebeuren”; di goetoel kam, kari la kam kenan „als je stout bent, 
wordt je straks niet bedeeld”, je krijgt straks, als de anderen hun deel 
krijgent niets; la koe mberan pengidokoe Enda, pengidokoe nge erbahantja-la 
mehoeli „ik heb zelf niet gewild dit mijn noodlot, mijn lot deed mij niet 
mooi zijn”. Met beide woorden is het niet zoo dadelijk te zeggen of wij 
hier-en. IT of. en II voor ons hebben. 
S 78. Van verbaalstammen met en afgeleid noemen wij hier rabin 
„de plaats waar men bezig is met ngerabi’”’; ngerabiì ‚„wieden”, bepaaldelijk 
„het schoonmaken van den grond onder geboomte”, bij den aanleg van 
nieuwe rijstvelden; erdangen „het zaaiveld, de zaaiplaats”, nl. het-gereed- 
gemaakte veld, dat bezaaid moet worden; meestal zegt men si man erdangen 
„het veld--dat-men bezaaien moet”; zoo ook: si man kiskisen RN men 
wieden moet’ (met de kiskis „een krabber”’.) 
Dezelfde vorm echter geeft ook den tijd van iets aan; rabin beteekent 
ook „den tijd van het „ngerabi, de schoonmaaktijd”, nl. van de velden; 
ranin „oogsttijd’”’; fabahen „de tijd van boomenvellen” enz, Begrenzing van 
tijd en ruimte vallen samen. 



