
EE 
S 84. De beteekenis van „plaats” en tijd” aan het suffix en verbonden, 
zal wel de oorzaak zijn, dat het ook beteekenen kan „een hebben, behept 
zijn met, lijden aan” wat het grondwoord beteekent. In het Tobasch 
wordt hier afwisselend on en an gebruikt; nl. batoehon „verkouden zijn” en 
hansitan „pijn lijden”. Naar den vorm valt dit verschil in het Karosch weg, 
daar beide aanhechtsels en geworden zijn. 
Panasen ia „hij zweet”; van panas zweet”; maroenen kalak perban 
penakit si mehantoe e „de menschen lijden aan koorts vanwege die hevige 
ziekte”; van maroen „heete koorts, malaria’; penengsengen ia „hij lijdt aan 
verkoudheid”, van sengseng „dikke snot”; baroeten ia „hij lijdt aan een 
kropgezwel”, van baroet „kropgezwel”; barehen ia „hij heeft, lijdt aan een 
steenpuist’’, bareh „steenpuist”’; enz. 
Eindelijk schijnt en in enkele woorden met prefix sa, st, of se ook de 
beteekenis van plaats te hebben; 
saroemahen „(die) van een huis zijn” 
sakoetan „(die) van een dorp zijn” 
sahaloeren _„(die) van een landstreek zijn” (Tobaisme). Er wordt ook wel 
eens gehoord s{ sada perpanganen „die van een schotel eten”, die deel heb- 
ben aan een schotel. De afleiding van saroemahen zullen wij ons ook zoo 
hebben te denken. Of de veelgebruikte woorden sekoela en serasi ook hier- 
hij behooren is twijfelachtig; la sekoela (serasi) kami idjenda & maka kami 
lawes „in dit dorp gaat het ons niet goed (veel ziekte, tegenslag enz) daar. 
om gaan wij weg”. Nog nimmer ontmoette ik deze woorden met suffix en. 
De mogelijke beteekenis is die van „één lichaam (koela) of „lot” rasi) met 
anderen”. Vergelijk ook si pengerana „die één wijze van spreken hebben”, één 
van zin zijn. 
HET ACHTERVOEGSEL EN Il (TOB. ON). 
S 85. Oorspronkelijk zijn de en ll afleidingen passieve deelwoorden, 
wat blijkt uit $ 77: pantangen „verbod”’, wat verboden is voor iemand. 
Verder vormt het thans meestal passief verbale substantieven; het 
begrip van „plaats” is hier niet zoozeer aanwezig dan dat van „voorwerp”’. 
boeaten „wat te nemen is” van boeat „nemen”’; 
legin „wat gehaald moet worden”; legi „haal !”’; 
baban „wat gebracht moet worden”; baba „breng”’; 
koeten „wat men volgen moet”; dkoet „volg”’; 
kai man babän? „wat moet er gebracht worden ?”’ 
e man boeaten! „dat moet genomen worden”! Een uitroep: „dat is ’t!”’ 
Het suffix treedt vaak op bij woorden die als bijv. bepaling van een 
ander woord dienst doen; bijv. „akan man pangan „rijst om gegeten te 
worden’, koeda man pandjangen „paarden om groot-gebracht te worden” 
