





len tt 
king aan de werking een meer intensieve kracht verleent. Wij 
zullen hier kortelings de beteekenis bij de verschillende woordsoorten nagaan. 
$S 90. Van een substantief met een telwoord maakt het suffix { een 
soort werkwoorden; doea-tani „met twee handen iets doen”. 
doea-tänt maka terangkat „met twee handen (alleen) is het op te heffen”; 
doea-kalaki maka bantji „alleen met twee personen is het te doen”. 
Meer voorbeelden van dien aard zijn mij niet bekend. 
S 91. Intransitieve werkwoorden worden met het suffix í indirect 
_ transitief gemaakt. Koendoel akoe ibas amak „ik zit op de mat’; koekoendoeli 
_amak e „ik be-zit deze mat’; lawes ia „hij ging weg”; ilawesina pitoe lapis 
deleng „hij trok over zeven gebergten”; ook figuurlijk beteekent ngelawesi 
„overtreden”’, bijv. awesina katangkoe „hij overtrad mijn gebod” hij trok 
over mijn woorden heen; kena „geraakt, ngkenai „iets raken”, labo ngkenai 
kam atekoe „ik wou jou niet raken”. 

| de werking zich herhaalt en daardoor heviger is; ook dat de werking 
Van de werkwoorden met me komt voor ndaboehi „naar beneden wer- 
pen van vele voorwerpen”; (daboelina boeah kajoe koe teroeh „hij wierp 
steeds vruchten naar beneden”; soms ook in het enkelvoud, maar dan wijst 
{4 meer op de plaats van bestemming; bijv. in het verhaal van Adji 
Bonar zegt de hemeldochter, die boven in den boom zit, tegen den jongen 
die onder den boom ligt: pepinter toedoeh-toedoelmdoe koe däs, di kena ida- 
boehina, koetera pe djoempa pagi „steek je wijsvinger omhoog, als de ring 
hem juist raakt, dan zullen wij, hoe ook, later elkaar weer ontmoeten”. 
Van de werkwoorden met prefix er, die anders het suffix { niet aan- 
nemen zijn mij alleen bekend erkelengi, waarvan ik de beteekenis niet kan 
vaststellen en rembahi, van den stam embah „iets dragen”; siberoe anahmna 
rembahi kiktrik dahinna „het meisje moet èn (een kind) op den rug dragen 
èn sprinkhanen zoeken”. 
Bij van substantieven en andere woorden afgeleide verbaalstammen, 
bij geprenasaleerde werkwoordstammen heeft j meestal dezelfde beteekenis 
als in het Nederlandsch het voorvoegsel be- bij werkwoorden. Bijv. tandoekt 
„iets van horens voorzien”; roemah itandoeki „een huis voorziet men van 
(buffel) horens, be-hoornt men”; | | 
goela „suiker”’, nggoelai „iets met suiker zoet maken, er suiker bij doen”; 
sira „zout, nirai „iets zouten”; djoekoet isirai „vleesch zout men”; sapoe- 
sapoe „veger”’, roemah isapoei „het huis be-veegt men”. 
8 92. Soms beteekent het „ontdoen van wat het grondwoord zegt’; 
bijv. ngkoeliti „van de schil (koelit) ontdoen”; itilandjangina bana „hij ont- 
blootte zich”; kilandjang „naakt”, ook „ontbloot getrokken” van een zwaard. 
ngelaklaki ‚ontdoen van den bast (laklak); moekbaki”’” „de huid ‚boekbak) 
afstroopen”’, enz. 
Bij werkwoorden van echte verbaalstammen afgeleid beteekent {, dat 



























