





























Rr 
schoft was, daarom (gebeurde het onwillekeurig) dat ik leelijke woorden uitte”. | 
De agens volgt meestal onmiddellijk. í 
la teradjari nandena ia „zij is niet te leeren door haar moeder”; heeft het 
werkwoord gewoonlijk een voorzetsel na zich, dan volgt dit ook onmiddel- 
lijk: la ferleka ras amena ia „zij is niet te scheiden van haar moeder” 
) (onafscheidbaar). 
| S 118. Het toevallige wordt een enkele maal nog door het achtervoegsel 
sa versterkt. | 
tertebaksa koetjing perban akapna mentji „toevallig stak hij de kat, doordat 
hij meende dat het een muis was”; 
terbabasa barangkoe ndai koe roemahna „toevallig zijn mijn goederen naar 
zijn huis gebracht”; | | 
anak si Anoe terpantja mbaroe Enda sen, maka toehoe aroekal atena „toevallig zit 
slikte het kind van Anoe onlangs een cent in, daarom was hij zeer beangst”’: 
tergatgatsa ndat at& manoek kerina „toevallig (het was niet de bedoeling) 
is de geheele kippenlever fijn gehakt”. 
S 119. Bij telwoorden beteekent fer ook „tot aan”. Bijv. Honderd dee 
guldens worden onder vier menschen verdeeld, dage ter-25 roepiah sekalak | 
„dus, tot aan 25 glds. per man”. 
Van piga „hoeveel, vormt men terpiga „hoeveel per...” 
Terpiga roepiah sekalak? „Hoeveel glds. per man?” Ternonggal 25 roepiah 
Baowelds. elk,per man”. 
Voor de bijwoordelijke uitdrukkingen met fer zie het hoofdstuk over de 
Bijwoorden. — | 
S 120. Naar mijne meening kan er in het Karo-Bataksch niet gesproken 
worden van een instrumentaal passief; de vorm van het werkwoord is 
een zuiver actieve vorm. Het werktuig of het middel waarmede eene handeling 
wordt uitgevoerd, staat in den instrumentalen naamval, welke aangewezen 
wordt door het voorzetsel saloe dat ook in den bijvorm aloe voorkomt en 
dus te vertalen is met onze prepositie „met, door, door middel van”. Lber- 
| terina akoe saloe batoe „hij wierp mij met (saloe) steenen”; koepekpek ia 
'saloe tjikenkoe „ik sloeg hem met mijn stok”. th 
il 
= mn we af 

HET GEBRUIK VAN HET WERKWOORD. 
| S 121. Een kort overzicht van de meest gebruikelijke werkwoordsvor- 
| men en hun gebruik in een zin moge hier volgen. 
| Me-vorm. Meestal gebruikt waar wij een bijv. nmw. zouden zeggen. 
__Merandel oeis si Sempa „het kleed van Sempa is mooi’. Met suffix en geven 
deze me-vormen (zonder het prefix) een vergrootenden trap te kennen. Enkele 
me-vormen werpen echter het prefix niet af, zoo er en achter gevoegd wordt. 
