
wi Ptn 
djoedina „O Gergabale, zeg jij eens aan die. Noeankata, dat hij geen dob- 
belspel meer mag maken; op toch (wordt daardoor veroorzaakt) onze mais, 
tabak, brandhout, dat onze kinderen voortdurend stelen om hun dobbel- 
schuld te betalen”. 
Idja nari? „Vanwaar? Man kai? „Waartoe?®” Man kai iseraken er- 
dahin? „Waartoe zoo zwaar te werken?” Ngkai, maka „Waarom, dat 2” 
Ngkai, maka kam la erdahin? „Waarom, dat je niet werkt?” 
VI. De bijwoorden van wijze. (modaliteit). 
Van werkelijkheid. Oeë „ja, bevestiging; toehoe „zeker, waar”; bag? me „z00 
is het”; bag2 kepeken „zoo is het”; balo me natuurlijk” (of course). 
Van ontkenning. Lang „neen”’; la niet”; ma niet”; labo, mabo, sEbo, s&ja, 
allen in de beteekenis van „niet zoo zijn”; mada! „zoo is het niet, zoo 
kan het niet gebeuren”. Het verschil tusschen de ontkenning la en ma is 
niet te bepalen; men zou. soms denken dat ma meer in vragend-ontken- 
nende zinnen gebruikt wordt. Wat bo beteekent in de samenstellingen labo, 
sbo enz. is mij nog niet gebleken; ook met langa wordt het gebruikt; 
langa „nog niet”; langa bo „nog niet zoo zijn”; uit dit laatste voorbeeld zou 
men mogen opmaken, dat het een woordje als „zijn” (vergl. Mal. boekan) 
zou vertegenwoordigen. Koetera pe lang! „Volstrekt niet”! 
Vragende bijwoorden. 
Toehoe „zeker?” Toehoe kin? „Is het toch waar?” 
Ma bage? „Is het zoo niet?” Entah „of, bij twijfel; keh om een zin twij- 
felachtig te maken. Tah idja keh badjoengkoe koetamaken? „Waar kan ik 
toch mijn jasje gelegd hebben ?” 
Van mogelijkheid. | 
Nggit me „‚t kan gebeuren”; mbera-mbera „mogelijk, misschien”; tak 
moelih ka doeitkoe bangkoe? Nggit me! „Zou ik mijn geld terugkrijgen ? ’t 
Is mogelijk”. Mbera-mbera seh kam pagt „mogelijk (misschien) zult gij (daar) 
aankomen”. 
Met ola stelt men iets voor als het met ambert gebruikt wordt, dat men 
hoopt dat niet zal gebeuren. Oedan at&na? „Zal het gaan regenen ®” Mberu 
ola! „Wij zullen het niet hopen, ik hoop van niet”. 
Van wenschelijkheid. 
Zulke zinnen worden met min geconstrueerd. Berëken min bangkoe „geef 
het mij toch”. Wrmin-min kam roesoer „jij gebruikt altijd maar min, dwz. 
Jij bent een -besluiteloos mensch, je hoopt maar altijd’. Soms leidt min een 
geheelen zin in: Min, pepagi kita koe Medan „Ik zag gaarne ('t liefst zag 
ik) dat wij morgen naar Medan gingen”. Min ola! „Als het kan, liefst 
niet’, 
Van gebod. 
La bantji lang, la lolo lang, la tampil lang, la soendat la lolo... al deze uit- 
drukkingen worden gebruikt om aan te duiden dat iets „volstrekt moet gedaan 
worden, gebeuren enz.” bantjt „kunnen, mogen”; tampil „tot iets geraken”; 
lolo „niet doorgaan”; soendat „niet doorgaan’. 
