













































Een vriendelijk bevel wordt wel met lah gedaan: pedasilah == koteplah 
„vlug wat, doe het een beetje spoedig”. Ook het suffix schijnt soms 
dezen dienst te doen, bijv. kotepi, of pedasi „vlug wat!” 
La bantjt lang pepagi kam koedjoema „morgen moet gij volstrekt naar 
het veld gaan”. Brengt iemand een bevel over dan vraagt men meestal: 
Koega, la bantjt lang? „Hoe is ’t‚ moet het volstrekt gebeuren?” 
Van verbod. 
Elk verbod wordt ingeleid door ola, het woordje voor den vetatief. 
Ola pekpek biang ah „Sla dien hond niet! Je moogt dien hond niet slaan”. 
Koe djoema kam ola, koe roemah pe ola! „Gij zult niet naar het veld en 
ook niet naar het dorp gaan!’ Noch naar het veld, noch naar het dorp! 
De samenstellingen met ola zijn vele; ola lebe „vooreerst niet”; gelah ola 
en maka ola „opdat niet”; ola la „niet mogen niet”, dus een versterkte 
imperatief; ola kam la reh „gij moet volstrekt komen’: olande, soms bel 
olande lebë „wacht eerst, niet doen eerst”; Het woordje de, hier geprena- 1 
saleerd, schijnt een nadrukswijzer te zijn, dat een enkel maal voorkomt. 
Zie bij de nadrukswijzers. 
VIT Bijwoordelijke uitdrukkingen zijn er vele; wij hebben reeds eenige iN 
genoemd in de vorige afdeelingen. Soms hebben zij den vorm van substan- ha 
tieven. Bijv. sitoehoe-toehoena la bage toert-toerina „eigenlijk heeft zich de s 
zaak niet zoo toegedragen’”’; niet-zoo-zijn ’t verhaal van die zaak. Wij 
vertalen sitoehoe-toehoena met „eigenlijk”, beter zou zijn „de waarheid”, 
het eigenlijke, het ware... …. sibahanlah asa sibantjt-bantjina „laten wij 
doen wat mogelijk is”. 
„Links” en „rechts” kunnen alleen met behulp van een voorzetsel 
worden weergegeven, nl. arah kawes links van iets”, arah kemoehoen 
„rechts van iets”; soms zegt men ook kemoehoenna, kawesna „aan zijn 
rechter-, aan zijn linkerhand”. 
‚‚s Nachts bleef hij in zijn huis” berngi ja bas roemahna; in onder- 
scheiding van erberngi ia ibas roemahna „hij overnachtte in zijn huis”. 
Vele zijn de bijwoordelijke uitdrukkingen met de ontkenning la en 
herhaling van het grondwoord. De herhaling versterkt de ontken- 
nende kracht der uitdrukking, welke versterking wij uitdrukken door het 
ontkenningswoord krachtiger te maken. 
la erngadi-ngadi „zonder ophouden, onophoudelijk’; 
la erdoengdoengen „zonder einde, eindeloos”; 
la erkeri-kerin „zonder op te raken, onuitputtelijk”; 
la ermat&-mate „zonder te sterven”, sterveloos, onsterfelijk, dus eeuwig 
levend. | 
Een enkele neemt soms het causatieve prefix pe voor zich: 
ipelalap of ipelalap-lalap „iets steeds maar door laten duren, laten waaien”; 
Met er... en zijn ook eenige uitdrukkingen gevormd: 
ersoekaten iberekenna „hij gaf bij maten”, dwz. alles wat hij gaf werd 
gemeten, om het later nauwkeurig terug te kunnen eischen. 

