
es OT Een 



DE WOORDHERHALING. 











































S 144, Naar den vorm levert de woordherhaling weinig moeilijkheden 
op. Er zijn enkele woorden als: bongkak-bangkik geaccidenteerd”, van een 
terrein, die klinkerverandering toonen, maar deze komt bij woorden die in 
Ì het dagelijksch leven gebruikt worden weinig voor. Overigens kan de woord- 
herhaling bij ongeveer alle woordsoorten voorkomen, bijv. kat-kai „wat 
| ook”; nipe-nipe rups”; ngikoet-ngikoet volgen”; pedem-pedem „een accasia- 
| soort”; medem-medem „liggen, als te slapen”; enz ;. 
hann me mn ae em 
1 \ 
OR 
{ S 145. Naar de beteekenis levert de woordherhaling meer moeilijk- eren 
| heden op. Met een enkelen zin deze te karakteriseeren is haast onmoge- 
lijk; in het algemeen kan men zeggen, dat de herhaling eenerzijds een 
zekere aarzeling doet kennen, een weifeling om de dingen bij hun 
juisten naam te noemen; vandaar dat men gewoonlijk zegt, dat de betee- bo 
kenis is „als ’t ware, als gelijkende op hetgeen het grondwoord beduidt”. Rie 
Dit aarzelende spreken geeft dan ook vaak weer, dat men met de herhaling Wi 
„een vergelijking” bedoelt, „een gelijken op’, een: ding dat men liever | 
niet noemt of niet kan noemen zonder onwelvoegelijk te zijn. Soms wordt 
door de herhaling de beteekenis van het grondwoord verzwakt, vooral 
als het reeds eene beteekenis heeft die „klein, nietig” beduidt. Wij moeten 
dan een verkleinwoord gebruiken. In het Nederlandsch doen wij dat dan 
met synoniemen, bijv. een heel-klein-beetje. Is daarentegen de beteekenis 
van het grondwoord een zoodanige, dat men in gedachten door de herhaling 
der werking grooter effect bereikt, dan krijgt men eene versterking 
der werking. In dit laatste geval is de herhaling geen blijk van aarzeling, 
maar van het tegenovergestelde; door de herhaling versterkt, verlengt men 
als het ware de werking. In de meeste gevallen is de woordherhaling tot 
stand gekomen wegens gebrek aan een goed ander woord, en de herhaling 
sloot dan van allerlei in wat men niet opsommen kon. Vandaar een be- 
teekenis vaak als van een „meervoud, dat verscheidenheid insluit”; of als 
„een algemeene benaming, een collectief begrip”. 
S 146. Aangaande de uitspraak het volgende. Het herhaalde woord is 
voor het accent eene eenheid; de klemtoon valt dus op de voorlaatste let- 
tergreep van het tweede lid; het eerste lid is toonloos. Bijv. hi 
koeda-koèda ; ranting-rànting ; megara-megàra enz. | 
S 147. Wij zullen de woordherhaling hierbeneden behandelen overeen- 
komstig de verschillende beteekenissen die zich daarbij voordoen. 
Perbahan bagi padek ia, & sabapna maka anakna igelarina si Padek-pa- 
dek „omdat hij (zoo groot) als een kikvorsch was, daarom noemden zij hem 
kikvorschje”’. Misschien zou men beter nog zeggen, dat de gelukkige ouders 
van dat kind hem „kikkertje” noemden. Zij hadden namelijk een gebed 


7 
