
— IM — ê 
sprokene is. Oeis st nibas kam Ena „het kleed daar bij jou”, dat jij daar 
hebt. In een verhaal zegt de visch tot de muis die in den boom zit: daboe- 
hilah koerang boeah kajoe Ena „werp toch meer van die vruchten (die bij 
jou zijn) naar beneden”. De blinde zeide tot den gebochelde: ndo toelanna 
enal „geef hier dat been!’ (dat de gebochelde in de hand had). Nina anakna : 
adt koepän kin atEndoe nakan Ena ras bengkaoe Ena.... „zijn kind zeide: 
Indien gij wenscht dat ik van die rijst en die toespijs (die de vader bij zich 
had) ete...” enz. Op den roep: Mart man! „Kom eten!’ antwoordt de 
geroepene: Enam! (Ena me) „Hier (nl. ben ik)! 
SOHE. 
Met & wordt alles aangeduid wat niet binnen het bereik van spreker 
en aangesprokene zich bevindt, maar dat aan beiden bekend is of ook te 
zien is voor beiden, Hoofdzaak echter is, dat aan beiden bekend is waar 
zij het over hebben; het aangeduide door e behoeft niet aanwezig te zijn. 
Kerna si E& bantji kita ertjakap gendoeari „aangaande dit (deze bekende zaak) 
kunnen wij nu wel eens praten’. HK, babän ise E? „Dit, (dat noch aan spre- 
ker, noch aan den aangesprokene behoort) wiens pak is dit?” De verhaler 
vertelt: E sabapna maka adi koe laoe kentja koeda ndait kerina, la nat ter- 
inem laoe & ikendjahe, Tambah & pe lit peroebatenna „Dat was de reden, nl. 
als de paarden allen naar het water gingen, het water benedenstrooms niet 
meer te drinken was. Daarbij kwam dit ook nog, er was reeds een geschil”. 
In dit voorbeeld is & niet anders te vertalen dan met „dat, dit, en het”, 
met 2 wordt hier telkens een voorwerp aangeduid, dat buiten spreker en 
hoorder omgaat. Geen van beiden is er de bezitter van. Adi si & labo ke- 
biaren „wat dat betreft, er is geen gevaar”, er is niets te vreezen. 
Vaak gebruikt men 8 maka == sabap E „daarom, om die reden”, gelgel 
„voortdurend’’, gelgel e_„gewoonlijk”; perpanganna bagi perpän djoeah-djoea- 
hen gelgel Ee „zijn eetlust (zijn eten, wijze van eten) is als de eetlust van 
gezonde menschen gewoonlijk is”. Sommige menschen gebruiken e bij den 
aanvang van een zin, zooals wij wel eens „en” gebruiken; bijv. HK, reh 
radjd-radja kerina „en, de vorsten kwamen allen”; &, nina bapa tarë anakna 
„en toen, zeide de vader tot zijn zoon”. 
8 170. Ah. 
Is & een aanduider van den derden persoon, ah zou men evenzoo 
kunnen noemen, maar dan veel onbepaalder. Afstand komt hier niet zoo 
zeer in aanmerking als wel onbepaaldheid. Wijst men in een bepaalde 
richting op menschen (en dan met vooruitgestoken lippen), dan zegt men 
kalak ah „gindsche lui’; maar in een gesprek over anderen die niet tegen- 
woordig zijn, zegt men ook kalak ah „die lui, die menschen”. 
Wegens de onbepaaldheid van ah, heeft deze aanwijzer soms een ietwat 
geringschattenden klank. Oeë ; ningkalak ah! „Jawel; dat zeggen die lui daar !’ 
Soms gaat zulk een gezegde van een geringschattend hoofdgebaar vergezeld. 


































