










































RE en 
In het bĳjbelsch verhaal zegt Abraham, aan deze zijde der kloof tot 
den Rijken Man, aan gene zijde der kloof; [djenda nari la bantji koedjena 
vdjena nari la bantjt koedjenda „Van hier uit kan men niet naar daar (waar 
gij zijt) en van U-waarts kan men niet naar hier [mijwaarts] komen”. 
Nina kalak ndai: Enggo lawes ia koedjah „De man zeide: Hij is al naar 
daar (het beiden bekende dorp) gegaan”. 
S 172. Met het voorzetsel arah vormt men arah Enda „hierlangs’’, arah 
8 „daarlangs’”, arah ah „ginds langs”. Meestal wordt arah afgekort en 
8 hoort men erenda, ere, eran. 
ú Seri tgekala erena, tjekala erenda; seri toeana, seri atjemna „de tjekala-vrucht 
| daar (bij jou) en die bij mij zijn gelijk, even oud en even zuur”. (Een 
gezegde als menschen met elkaar twisten). 
Erenda ‘a ndat „hierlangs hij zooeven”, hij is zooeven hier langs gegaan. 
S 173. Van ah heeft men afleidingen die op de grens liggen van 
bijwoorden en aanwijzers. Wij noemen eerst adah. Naar ik vermoed is dit 
een samenstelling van ada en ah. Ada is in het Karosch niet gebruikelijk. 
Adah roemahta ndai, teman „daar heb. je ons huis, o vriend”. 
Adah nandeta si rasken „onze moeder daar, laten wij haar deelen”, (laat | Oe 
ze ons beider moeder zijn). 
Ise si erdalin bas mbal-mbat adah, stih? „Wie is dat die daar op de 
[ weide loopt, zwager?” 
Adah! di bage perbahanna, tentoe roesoer tjeda „daar heb je ’t nu! als zoo 
zijn manier van doen is, dan gaat het stellig telkens kapot”. 
Adah kap si Anoe ndai! „Daar heb je de zoo even genoemde Anoe!” 
Kerina koeda, koeda adah si medjilena. „Van al de paarden is dat paard daar 
het mooiste”. 
Adah me ia si benteren! „Zie daar, ze zijn elkaar aan ’t werpen”. 
Adah nandêndoe reh, o tongat! „daar komt je moeder, ventje!’ 
Uit deze voorbeelden zal het gebruik van adah wel duidelijk geworden 
zijn; men zal het meestal moeten vertalen met „daar, ziedaar”. 
nne he enke 
8 174. Naast adah heeft men. nog een. combinatie van adah en ah. 
Met adahah wijst men iets aan dat vrij ver is. adahah „die daar, dat 
daar”. Bijv. Lawes koedja toea-toea: ah? Koetiga! Adahah? B pe koetiga. 
„Waar gaat dat oudje naar toe? Naar de markt. En die daar (adak ah)? 
Die gaat ook naar de markt”. 
| Ook omgekeerd gebruikt men ah adah; bijv. 
| Ahadah djelma si adon ndai „ginds daar heb je dien gek van zoo even”. 
| Tingtang oeroek-oeroek si kitik ahadah nge koetangkoe € „tegenover dien 
| kleinen heuvel daar ligt dit mijn dorp”. 
ahadah si tangkap „die daar moeten wij pakken (iets wat vrij ver is)”, 
8 
