


— 125 — 
tahoen mbelin „het rijstjaar en daarbij de maisoogst” (ongeveer tien maanden). 
Bij een overeenkomst gaf men een biesje met een aantal knoopen er 
in, elke knoop stelde een nacht voor. Zulk een biesje heet poedoen (van 
poedoen „knoop”, en daarnaar heet de overeenkomst ook wel poedoen). 
bahan poedoen empat berngi „maak een overeenkomst van vier nachten”; 
dwz. geef een biesje met vier knoopen er in. 
’M berngi is de verleden tijd van berngi. Teloe ’Mm berngi reh ia koe roemah 
„drie nachten geleden kwam hij naar het dorp”; maar: teloe berngi nari 
reh a koe roemah „over drie nachten zal hij naar het dorp komen”. 
Elke dag heeft zijn bepaalden naam naar den maanstand; deze namen 
zijn ontleend aan het Sanskriet, nl. aditia, soema, nggara, beraspati, boedaha 
(waarvoor men het woordenboek raadplege). 
$ 188. Enkele affixen brengen verandering in de beteekenis der tel- 
woorden of van hunne herhaalde vormen. 
sada-sadai „één voor één” (laten gaan, nemen enz.) 
doea-doeai „twee tegelijk”, (bij tweeën iets doen, enz.) 
Soms als samenstelling: doea tand „met beide handen” (iets doen). 
Met prefix me heeft men: meratoes-ratoes „bij honderden”; meriboe- 
riboe „bij duizenden”. 
Met prefix er heeft men: ersada oekoer „één zijn van denken, gedachte”; 
ersada perarih „één van zin, van overleg”. 
Met prefix per vormt men gebroken getallen; 
perdoea „van één twee maken, halveeren”’; 
perteloe „van één drie maken, in drieën deelen”; 
persepoeloeh „van één tien maken, in tienen deelen”; 
Sada iperteloe boeat sadda „één tot drie gemaakt neem er één van” (een 
derde deel nemen); 
saperempatna ibas oealoeh roepiah & me kap doea roepiah „een vierde deel 
van acht guldens dat is twee guldens”. 
Persada beteekent „tot één maken”. 
„De helft” is setengah; van bepaalde voorwerpen die men splijten moet, 
als bijv. een pinangnoot zegt men simbeka. Van langwerpige voorwerpen 
zegt men simbelah. 
Ons „anderhalf”, „derdehalf” enz. geeft men weer met: 
tengah doea „anderhalf” 
tengah teloe „derdehalf”’ 
tengah doea poeloeh vijftien” 
tengah doea ratoes „honderd en vijftig”, enz. 
8 189. Rangtelwoorden zijn: 
si pemena „de eerste”, 
si pedoeaken „de tweede”, 
si persepoeloehken „de tiende”, enz. 

