


— 129 — 




aanduidt, er voor, dat het verband goed gelegd wordt. Voegwoorden 
worden dus dan alleen gebruikt, wanneer het verband dit noodzakelijk 
vereischt. 
Echte voegwoorden zijn er dus weinige; eenige zooals sabap „reden”’; 
tapi „maar”’, kerna ‚„wegens”, zijn uit andere talen overgenomen; de 
meeste Karosche voegwoorden zijn bijwoorden die als voegwoorden dienst 
doen. Als voorbeeld diene de volgende zin; sabap ndekah akoe la man, 
rempet denggo ibesoert, tama penakit atekoe, E maka langa akoe pang mesoerisa 
„omdat ik langen tijd niet gegeten heb (en dan) plotseling mij zou gaan 
zat eten, denk ik: (dat) zal ziekte verwekken, om die reden durf ik nog 
niet mij te verzadigen”. Deze zinsbouw, waarbij wij stellig de tusschen 
haakjes geplaatste voegwoorden zouden gebrúiken, is zeer gewoon in het 
Karosch en niet onduidelijk, mits men den spreker hoort en de kracht kent 
van de woorden welke hier gebruikt worden. Waar wij een komma hebben 
geplaatst, houdt de spreker even op, de toon rijst of daalt en de hoorder 
weet dat er een nieuwe bijzin aanvangt. 
Wij zullen hier de meest gebruikelijke voegwoorden, nl. redengevende, 
aaneenschakelende, beperkende enz. door enkele zinnen trachten duidelijk 
te maken. Allereerst beschouwen wij het voegwoord maka. 
Maka. Dit voegwoord is wel een van de meest gebruikelijke en is zoowel 
redegevend als gevolgaanduidend. Het best kunnen wij het weer- 
geven met dat’, zooals het ook door ons gebruikt wordt als: zoodat, omdat, 
‚doordat, enz. 
Ola Kita toendoeh, maka sidengkehken sora soerdam „wij moeten niet gaan 
slapen, dat (opdat) wij het fluitspel hooren mogen”. 
Kadendoe mesoei kempoe, maka itambari „wat doet er pijn, kleinzoon, dat 
(ik) het medicineere ?” 
Enggo gedap akoe ibas koebang toerë, € maka isoengke babi akoe ndarat, idt- 
lati lemboe „ik was al in den modder van (onder) het voorgalerijtje gezon- 
ken, toen de varkens mij er uitwroetten en de koeien likten mij af”. 
Maka is hier versterkt door het aanwijzend voornmw. 2, maar beteekent 
toch ook weer „daarop”’ „en toen”; men zou het ook wel weergeven kun- 
nen met „zoodat’” daar het uitwroeten en aflikken een gevolg was van 
den val. 
Maka akoe la reh rebi, perban oedan at&na „dat ik gisteren niet kwam, 
(was) het wou gaan regenen”. 
Tading singgoegoeng nari, maka bantji itoekoerken gadoeng „blijft nog een 
deel over (voor jou), opdat gij (daarmede) zoete aardappelen kunt koopen”. 
Sabap degil ia roesoer, & maka bapana mboekboek atena „omdat hij steeds 
ondeugend is, daarom is zijn vader boos”. 
Sabap. Sabap is uit het Maleisch door de Karo's overgenomen. Het is steeds 
redengevend. Het wordt gebruikt als: sabap „daarom, omdat”; sabap & 
„en daarom”, „om die reden”; & sabapna „dat is de reden”. 
Voorbeelden: La ngasoep ia erdahin, sabap sakit roesoer „hij is niet in staat 




















