
— 130 — 
te werken, omdat hij steeds ziek is”. Koetoekas nembeh atendoe, sabap 8 akoe 
la reh „ik dacht dat gij boos waart, om die reden kwam ik niet”. # sabapna 
akoe la reh perban nembeh kam „Dit is de reden dat ik niet kom, omdat gij 
boos waart”. Soms hoort men: 2 me sabapna „Dit nu is de reden” enz. 
eme sabapna maka enggo oelin si Adjar Taki, sabap adjaren bapana ndoebë 
ikoetna „dit nu is de reden dat A.T. (steeds) heerlijker werd, omdat hij volg- 
de de onderwijzing van zijn overleden vader”. 
Kentja. Kentja is gevolgaanduidend en aaneenschakelend. Ken- 
tja man kami lawes kami koe teroeh „Nadat wij gegeten hadden, gingen wij 
naar beneden”. Het staat ook wel achteraan: Man kentja kami, lawes kami 
koe teroeh „zoodra wij gegeten hadden, gingen wij naar beneden”. (Zie ook 
bij de bijwoorden). 
Djenari. Dit is een samengesteld voegwoord, van údjé en nari, „daar-nog” 
„vervolgens”; het is aaneenschakelend. Man kami lebe, djenari ngisap- 
ngisap kami „eerst gingen wij eten, vervolgens rookten wij tezamen”. Men 
kan het ook voorop plaatsen: 
djenari, kentja kami man lebè, ngisap-ngisap kami „vervolgens, nadat wij 
eerst gegeten hadden, gingen wij tezamen rooken”. 
Ningen en dingen. Beide voegwoorden zijn van gelijke kracht; zij voegen 
zoowel woorden als zinnen aan elkaar. Zij zijn gelijk aan ons voegwoord 
„en”. E maka ingendangi pitoe berngi, dingen sora bedil meriah, ningen 
gendang pe meriah ipaloe, igendangi Sibajak Koeta Boeloeh enggo mate 
„daarop werd [het lijk] zeven nachten be-muziekt, en vroolijk was het ge- 
luid van de geweren, [veelvuldig het geknal der geweren), en tevens werd 
de trommel lustig geslagen; muziekmakende (ter eere van) den Sibajak 
Koeta Boeloeh die gestorven was”. 
Djanah, soms anah. Ook djanah wordt gebruikt gelijk ons „en”, maar vaak 
in den zin van „en dit, en dat”. Bijv. 
djanah kerbo, djanah lemboe, kerina idjoedikenna „en buffels, en koeien, alles 
verdobbelde hij”, 
Dosa. Dit weinig gebruikte woord schijnt echt Karosch te zijn. Het is een 
geheel ander woord dan het Maleische dosa. Bijv. 
Dosa akoe mehoeli, tjian atë kalak empak akoe „omdat het mij wel gaat (ik 
mooi ben), zijn de menschen afkeerig (wangunstig) (van) mij”. Dosa koeingeti, 
itoekoel akoe, E& maka ketoelahen „omdat ik haar wekte, schopte (zij) mij, 
daarom wordt zij bestraft” (ketoelahen „door de goden gestraft worden, 
door een vloek getroffen worden”). Het best kan men het met „omdat’, 
vertalen. 
Selangsa, garisa. Beide worden weinig gebruikt, daarom een voorbeeld er 
van. Ola kena sombong, selangsa si Anoe pe enggo beloeh la ia sombong” 
„Weest niet verwaand, aangezien Anoe die reeds knap is, ook niet ver-_ 
waand is”. Garisa dat zelden gebruikt wordt, heeft. dezelfde beteekenis, nl. 
„aangezien”’. | 
Weinig gebruikelijk is ook balintjam „laat staan, hoe dan wel’; mogelijk 
