




































— 181 — 
samengesteld uit bali — bagi „gelijk aan”, „gelijkende op’, met het achter- 
voegsel fja en den nadrukswijzer me, dus bali-ntja-me. De eenige voorbeelden 
die ik bij de hand heb geef ik hier: 
Ola kena medjingar, balintjan kam enggo beloeh pagi, reh djingarna kam 
„jullui moet niet verwaand zijn, hoe dan wel als gij ook knap zijt later, 
dan zult gij nog verwaander zijn”. Di tinaroeh ibas gargar pe petitik, balintjan 
manoesia „als eieren in het nest wel tegen elkaar stooten, hoeveel temeer 
dan menschen, die..... ë/ 
Tapi. Met tapt (Mal) vormt met beperkende of tegenstellende bijzinnen. 
Het is ons „maar”. 
Mbiar nge ta min, tapt la pang nimbak kakena „eigenlijk is hij bang, 
maar hij durft zijn ouderen broeder niet te weerstaan”. Bantji iboeat kami 
boeah kajoe Enda kerina tapt rimo ah ola „wij mogen van dezen boom 
vruchten nemen, maar gindsche lemoenen niet’. Enggo itogengi soenggapit 
tapt mentji la dat „Reeds hadden zij de val gesteld, maar de muis 
kregen zij niet”. 
Kerna. Kerna beteekent want’, soms ook wel met nadruk zegt men 
kernana; het wordt soms geheel gelijk sabap gebruikt, soms ook wel met 
sabap samen. 
Oh ras kita gia män, kernana bagt kita la mehoeli pergeloehta, megombang 
kari anak pengoeloe „och laten wij samen eten, (eet toch bij ons), want 
jegens lui zooals wij, die geen mooi levenslot hebben, zal straks de doch- 
ter van het dorpshoofd onbeschoft zijn”. 
Soms heeft het ook de beteekenis van „wat aangaat, aangaande”; 
toeri-toerin kerna ranänna nggedang „het verhaal aangaande zijn rechtszaak 
is lang”. 
Atoer. Atoer terwijl’; atoer arih-arih pengoeloe Permandin, taloe koeta 
Doerin „terwijl de vorsten van Permandin beraadslagen, legt het dorp 
Doerin het af” (verliest het tegen zijn vijanden). Soms komt de omgezette 
vorm voor==taroen of taron, wat dan doet denken aan een omzetting van 
atoeren. Dit laatste wordt ook wel gebruikt, maar dan in den zin van „wat 
aangaat, wat betreft”. Afoeren akoe „wat mij aangaat...” 
Wij kunnen onmogelijk hier alle bijwoorden behandelen die als voeg- 
woorden optreden. Op enkele zullen wij hier nog opmerkzaam maken. 
„Al regent het, ik kom toch”, oedan gia, reh nge akoe. 
„Al loopt hij nog zoo hard, hij verliest het toch”, „koega gia terna kiam, taloe ia”. 
Nggalar siratoes serpi gia, lah ola bage mêlana „al had hij honderd dollars 
moeten betalen, als maar niet zoodanig zijn beschaamd zijn was”. 
Iban en perban resp. „wegens” en „doordat, kunnen een redengeven- 
den zin inleiden of verbinden met een anderen. 
Iban teremna temoe& muka koerang laoe pola „het was wegens de vele gas- 
ten, dat de palmwijn te weinig was”. 
Perban si Djembang maka lit denga nakan kami „het is door Dj. dat wij 
