
— 133 
„hiet, misschien de vragende vorm van 1me als bevestiging. Ma dat 
evenals la ontkenning is, wordt veel in vragende zinnen gebruikt: ma kam 
koe djoema? „ga je niet naar het veld?” ma mesoei beltek di pän Ee? „krijg 
je er geen buikpijn van als je dit eet?” Deze vragen kunnen dan beant- 
woord worden met: Koe djoema me. „Zeker ga ik naar het veld”. Mesoei 
beltek me. „Stellig krijg je buikpijn”. 
Wanneer me en nge op een woord volgen dat op een klinker eindigt, 
dan worden zij als ’t ware met dat woord vereenigd; de toonlooze e 
wordt dan niet meer gehoord; ka nge wordt kang; ka me wordt kam; asa 
nge wordt asang; enz. Begint een woord met een klinker, dan heeft het- 
zelfde plaats: nge Enda wordt ngenda; nge ah wordt ngah; nge & wordt nge. 
Men zie de hieronder volgende voorbeelden. 
ltehna’'m kari toeri-toerinna ‚straks zal hij wel de toedracht van de zaak 
weten (te vertellen)”. 
Toehoe nge lit ingan kade-kadeta, e me kap mamandoe „stellig hebben wij 
nog familie, nl. je oom.” 
lang’ ngidahsa arimo & „hij heeft den tijger gezien”. 
Koega dengang Enda peroekoer goeroe, nina radja „Wat denkt de priesteres 
(gij) daar nu nog van? zeide de vorst” 
Ilse ng'enda reh koedjenda? mina pengeltep. „Wie is dat die hierheen komt? 
zeide de blaasroerschieter” 
Is de beteekenis van nge vrijwel alleen die van nadrukswijzer, die 
van me schijnt vooral ook te zijn om een afgeloopen tijd aan te duiden. 
ndoebe ia lawes „een heele poos geleden is hij vertrokken”. 
ndoebem ta lawes „van morgen vroeg is hij vertrokken”. 
Ndoebe is „vrij lang geleden”, langer dan „dai „zooeven”; maar ndoebam is 
bepaald ‚’s morgens vroeg, in den ochtend”. 
In verhalen komt vaak voor: 
tande me empat berngi „na vier nachten”, toen werkelijk vier nachten 
verloopen waren. | 
seh me oealoeh berngi „na acht nachten”, toen de acht nachten voorbij 
waren, enz. 
teloe berngi nari reh ia „over drie nachten komt hij” 
teloe “mberngi ia reh „drie nachten geleden is hij gekomen”. 
me geeft hier aan, dat de drie nachten werkelijk verloopen zijn. 
lit me koenoeken sada radja mbelin „er was eens een grootvorst”. 
bage „zoo als dit, zoo is het’, maar: bagem „zoo is het juist’. Af en toe 
komt men in verzoeking me met ons hulpwerkwoord „zijn” te vertalen. 
Den nadruk bij enkele woorden ziet men nog uit de volgende voor- 
beelden. 
O bapa, Endam akoe lawes „O vader, nu ga ik heen; of: ik hier ga heen”. 
O nandë, koedja nge akoe, la Ut dalin man dalanen, „o moeder, waarheen 
moet ik gaan [in dit bosch], er is geen weg om te [bejloopen”’. 
E seh me ia i roemah „toen hij in het dorp aangekomen was.” 



































