
































— 136 — 
zullen wij het gebruik van de verschillende tusschenwerpsels en hunne 
beteekenis leeren kennen. / 
Die van aansporing zijn talrijk. Allereerst to! dat als meervouds- 
vorm ofa! heeft. To! zegt men tegen een enkel persoon, „ga, doe't.” Met ota! 
spoort men elkaar aan om gezamenlijk iets te doen; ofa! lawes kita! 
„Komt, laten wij opstappen”. 
Ale is een aansporing die men achter den zin BE Ras kita koe 
djoema ale. „Wij gaan samen naar het veld”. Weer te geven is dit al 
niet, daar de beteekenis niet vast te stellen is; van der Tuuk vermoedde 
dat het een nevenvorm van alo „tegenstander” zou zijn, Bij toover- 
spreuken komt het aan het slot wel voor in den vorm van: al& goeroenami. 
Misschien wel: „vriend onze priester”. 
Met dah! spoort men elkaar aan iets te doen; men heeft daarvan het 
werkwoord diahken, „aansporen”. Zahken ja sitik „spoor hem een beetje 
aan”. ah! Tah! Man kita! „Komt! Komt! Laten we gaan eten”. 
Ente! „ga nu, ga heen”. Entê! koe roemah tongat. Engko nina bapa „Kom 
ga naar huis jongetje, vader wou jou hebben”. 
Enda serpi teloe poeloeh nari; entê! toekoer kerbo koe koeta kalak . Hier zijn 
nog dertig dollars, ga heen en koop een buffel in een ander dorp.” 
Naast ente!, staat enta! dat zooveel als „geef op, kom hier, laat zien”, 
beteekent. Enta! koesemboeri, nina „Kom hier, ik zal je bespuwen (met ge- 
neesmiddelen) zeide zij”. Enta! kitapndoe ena teman „Geef hier je boek, 
o vriend. Geef mij jouw boek daar o vriend.” 
Ook met gia maar” verbonden, komt het voor. Enta gia koebaba 
babanndoe Ena „geef op maar, ik zal wel brengen je vracht daar”. Enta 
min, boeat bangkoe toealah e. „Kom toch, neem voor mij die kokosnoot”. 
Entd, koelegi nakan babi „kom, ik zal het varkensvoer halen”. Enta! koe-alo- 
alo djelma si penakiten ndai. „Kom, ik zal die zieke van zooeven afhalen” 
Het gebruik van endo! en enta! levert weinig verschil op. Endo! lijkt mij 
iets platter te zijn dan enta. Ook de ontvangst van een of ander consta- 
teert men wel met enta, maar niet met endo. 1 roemah ko tongat. Endo! 
koe tiga akoe ngelegi stra. „Blijf jij thuis jongen. Ik ga naar de markt zout 
halen”. Endo doeitkoe ndaì, lang kin matêëm ko. „Geef op mijn geld van 
zooeven, zoo niet dan ga je dood (dood ik je)”. 
Eta! schijnt een nevenvorm te zijn van ota! 
Eta me kaka. „Kom oudere broeder”. 
Eta Dara! mating toealang ndai ka. „Kom Dara! laten wij dien honigboom 
weer van treden gaan voorzien”. 
S 208. Met ja! soms bijna (ak! stemt men iets toe, maar heel zwak, 
zooals wij wel eens doen met „jawel’. a! ningkoe ndai kata ia. „Jawel, 
zei ik zooeven tot hem” (om van hem af te zijn). 
Oe8 is de gewone toestemming, wat niet beteekent dat men er vol- 
komen mede accoord gaat. Bepaald toestemmen doet men met toehoe „zoo 

