HISTORIE ver INSECTE N. 197 
weel is zeker dat die eerfte beginfels eener Mug, van welken ik hier- Tan. 
woor gefproken heb; byna geheel uit gelyke eis -wyze, en zig XXVIL 
beweegende ligchaamtjens is zamengefteld: intusfchen breng ik hier deeze 
waarneemingen niet by, met een berispelyk vooroordeel tegen dat zo zin- 
ryk en hoogst waarfchynelyk leerftelfel van den grooten LEruWENHOEK 
en ANDRI, wegens de verandering van een zaaddiertjen in een vernuftig 
of onvernuftig fchepfel 3 niettegenftaande ik moet bekennen dat deeze mee: 
ning my toefchynt, zekere Pythogerifche leering, wat zeer na op zyde 
te komen: ik zoude ook gemelde myne ontdekking van de kleine eis-wy- 
ze ligchaamtjens in de eieren, my. even 20 goed ten nutte kunnen maa- 
ken, als de Heer ANprt de eieren aan den eierftok zig ten nutte 
gemaakt heeft; want ieder van die kleine eitjens, zoude zig tot de grootte 
van het zaaddiertjen, % welk zig in hetzelve tot een ander fchepfel dan het 
zelf is, moet ontwikkelen, nog beter dan de groote eieren van den Heere 
ANnprr fchikken, en de zwaarigheden, welken tegen myne gedachten in- 
gebragt zouden kunnen worden, zouden niet grooter weezen, dan die gee- — 
nen welken men den meergemelden Heere AND kan tegenwerpen ; ware 
het niet dat ik zwanger ginge van de eerbiedigfte vrees om my tegen de 
zuivere geloofswaarheden van den Heilige Schriftuur *, die den oorfprong 
en 
* Men houde het my ten goede, dat ik bier de Heilige Schrift aanhaale, en het daar= 
voor houde, dat het leerftelfel van den Heere LeeuweENHorkK, (voor wien ik anders 
alle mogelyke hoogachting heb ,) wegens de ontwikkeling der zaaddiertjens, met de. 
zelve ftrydt, en flechts eene Heidenfche leering fchynt te bevestigen: ik weet zeer 
wel datde Heilige bladeren de werken der Natuur niet Plrevfisch maar alleeniyk Op- 
gisch, dat is zo als zy ons toefchynen te weezen, verklaart; by voorbeeld als zy de 
zon, de.maan en fterren, eenen op- En onder-gang, of een vasten ftand boven onze 
aarde toekent, waarvan de Copernicaanfche en andere Astronomifche waarneemingen 
het tegendeel verzekeren: Moses, die vertrouwelings-dienaar van Gop, noemt 
de maan en de planeeten lichten, en, Optisch befchouwd, met recht, lichten des He- 
mels; offchoon wy Phyfisch betoogen, dat zy in zig zelven donkere ligchaamen zyn, 
die hun licht, het welk zy ons by den nacht mededeelen, zo wel als onze aarde, 
aan de zonne te danken hebben: ja wy houden alle die ligchaamen voor bewoonde 
en bewolkte werelden, om dat zy met onzen aardbol zo groote overeenkomst bebe 
ben, offchoon wy in de Heilige Schrift desaangaande geen bericht hoegenaamd ont. 
moeten? dan, met het leerftelfel van de Heeren LrEUWENHOEK en ÂNDRI, is 
het zodanig niet gelegen: wy kennen het zaaddiertjen, waaruit, volgends de mee- 
ning van gemelde Heeren, een mensch of dier, zoude voordkomen, door het vere 
grooiglas zien, € kunnen niet nalaaten het voor een waar diertjen te houden; maar 
de leere van deszelfs verandering in een mensch Jaat zig biet zo wèl begrypen, als 
het Copernicaanfche avereldfrelfel 5 even weinig de verandering van deszelfs dierlyke ziel, in 
eene vernuftige menschlyke: deeze leering blyft aan de zyde van den Godsdienst, -zo 
wel als aan die van de Natuur, aan te veel tegenfpraaks onderworpen, dan dat men de- 
zelve, voor wáár zoude kunnen aanneemen; intusfchen laat ons eng. beftek niet to®» 
“hier alle de bedoelde tegenwerpingen aantevoerén, Derremrarius begeert wel de 
ontwikkeling van cens menfchen zaaddiertien tot een klein mensch gezien Le hebben. 
bs welk 
